Louis Braille

de priem en het schrift

Als klein jongetje, zoon van een timmerman uit het Franse plaatse Coupvray, speelde Louis Braille (1809-1852) graag in de werkplaats van zijn vader. Op driejarige leeftijd verwondde hij zich daarbij nadat hij zichzelf ongelukkigerwijs een priem in het oog stak. De hierdoor ontstane infectie leidde uiteindelijk tot volledige blindheid.

In 1819 ging Braille naar het Nationaal Instituut voor Blinde Kinderen in Parijs waar hij vernam dat een officier uit het Franse leger een soort nachtschrift had ontwikkeld om boodschappen over te brengen aan het front. Het bestond uit een raster van twaalf punten waarop in reliëf codes werden aangebracht die in het donker voelbaar waren. Vermoedelijk heeft Louis Braille op dit systeem voortgeborduurd tot hij, 20 jaar oud pas, een gereed blindenschrift presenteerde. De twaalf punten had Braille vervangen door een minder ingewikkeld zes punten systeem waarbij behalve letters en hoofdletters ook leestekens, cijfers en andere aanduidingen gebruikt konden worden.

Medeleerlingen begonnen het brailleschrift direct te gebruiken maar het zou nog tot 1854 duren, twee jaar na zijn dood, tot het schrift door het Instituut werd erkend als volwaardige lees- en schrijftaal voor blinden. Wereldwijd is het brailleschrift nog steeds de standaard voor blinden en slechtzienden om schriftelijk te communiceren en informatie tot zich te nemen. Er is zelfs brailleschrift voor muziek, wiskunde en tekstverwerking op de computer en mobiele telefoon ontwikkeld.

Louis Braille heeft met zijn brailleschrift talloze blinden en slechtzienden vrijheid gegeven. Vrijheid om zich te ontwikkelen, te communiceren en mee te doen aan de samenleving. Of, zoals Jaap uit Alkmaar met gevoel voor humor opmerkt: als blinde ben ik Louis eeuwig dankbaar dat hij de priem in zijn oog heeft gestoken en niet in zijn oor!